ดอกเฟื่องฟ้า

ข้อมูลทั่วไป

ชื่อสามัญ Bougainvillea
ชื่อวิทยาศาสตร์ Bougainvillea spp.
ตระกูล NYCTAGINACEAE
ถิ่นกำเนิด บราซิล

พันธุ์เฟื่องฟ้าที่ปลูกเป็นไม้มงคล

พันธุ์ดอกสีแดง

แดงจินดา แดงรัตนา แดงบานเย็น ตรุษจีนด่าง สาวิตรี กฤษณา

พันธุ์ดอกสีชมพู

ชมพูจินดา ชมพูทิพย์ ชมพูนุช

พันธุ์ดอกสีม่วง

ม่วงประเสริฐศรี พรสุมาลี ม่วงกฤษณา ทัศมาลี

พันธุ์ดอกสีส้ม

สุมาลีสีทอง

พันธุ์ดอกสีเหลือง

เหลืองอรทัย

ลักษณะทั่วไป

เฟื่องฟ้าเป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดกลางประเภทเถาเลื้อย ลำต้นมีความยาวประมาณ 1-10 เมตร มีลำเถาแข็งแรงเลื้อยไปได้ไกล ผิวลำต้นสีเทาหรือสีน้ำตาล ลำต้นมีหนามคมแหลมยาวประมาณ 0.5-1 เซนติเมตร ติดอยู่เป็นระยะๆ ลักษณะของทรงพุ่มสามารถตัดแต่ง และบังคับทิศทางการเจริญเติบโตได้

ใบเป็นใบเดี่ยวแตกตามเถา ลักษณะรูปไข่ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ พื้นใบเรียบสีเขียว ขนาดใบกว้าง 2-4 เซนติเมตร ยาวประมาณ 4-5 เซนติเมตร ดอกออกเป็นช่อตามส่วนยอด มีกลีบดอกหรือใบประดับ 3 กลีบ ส่วนดอกจะมีดอกเล็กสีขาว กลีบดอกจะมีขนาดและสีสันแตกต่างกันตามชนิดพันธุ์

การเป็นมงคล

คนไทยโบราณเชื่อว่า บ้านใดปลูกต้นเฟื่องฟ้าไว้ประจำบ้าน สามารถสร้างคุณค่าของชีวิตให้สูงขึ้น เพราะเฟื่องฟ้าเป็นพรรณไม้ที่ได้รับสมญาว่าเป็น "ราชินีแห่งไม้ประดับ" เนื่องจากสามารถนำเฟื่องฟ้าไปใช้ประโยชน์ในด้านสุนทรียภาพเพื่อประดับสวน อาคารบ้านเรือน และสถานที่สำคัญต่างๆ

นอกจากนี้คนไทยโบราณยังมีความเชื่ออีกว่า เฟื่องฟ้าเป็นไม้มงคลสำคัญของเทศกาลตรุษจีน เพราะต้นเฟื่องฟ้าสามารถออกดอกสะพรั่งในช่วงเทศกาลตรุษจีน จึงทำให้บางคนเรียกต้นเฟื่องฟ้าว่า "ต้นตรุษจีน" เมื่อช่วงดอกเฟื่องฟ้าบานแสดงถึง ความเบิกบาน สว่างไสว ความรุ่งเรือง ที่ก้าวไกลแห่งชีวิต

ตำแหน่งที่ปลูกและผู้ปลูก

เพื่อเป็นสิริมงคลแก่บ้านและผู้อาศัย ควรปลูกต้นเฟื่องฟ้าไว้ทางทิศตะวันออก ผู้ปลูกควรปลูกในวันพุธ เพราะโบราณเชื่อว่าการปลูกไม้เพื่อเอาประโยชน์ทั่วไป ให้ปลูกในวันพุธ และถ้าจะให้เป็นสิริมงคลยิ่งขึ้น ผู้ปลูกควรเป็นสตรี เพราะเฟื่องฟ้าเป็นราชินีแห่งไม้ประดับ

การปลูก

วิธีที่ 1: ปลูกในกระถาง

ใช้กระถางทรงสูงขนาด 10-16 นิ้ว ใช้ปุ๋ยหรือปุ๋ยหมัก : แกลบผุ : ขุยมะพร้าว : ดินร่วน อัตราอย่างละ 1 ส่วน ผสมดินปลูก ควรเปลี่ยนกระถางปีละครั้ง หรือแล้วแต่ความเหมาะสมของทรงพุ่ม

วิธีที่ 2: ปลูกในแปลง

สำหรับประดับบริเวณบ้านและสวน โบราณนิยมปลูกไว้เป็นรั้วบ้าน มักทำเป็นซุ้มหรือร้าน โดยให้ต้นเฟื่องฟ้าเลื้อยขึ้นไปตามธรรมชาติ ขนาดหลุมปลูก 30×30×30 เซนติเมตร ใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักต่อดินร่วน อัตรา 1:2 ผสมดินปลูก

การปลูกเฟื่องฟ้าทั้งสองวิธีสามารถตัดแต่งทรงพุ่มให้ได้รูปทรงที่เหมาะสมตามความต้องการ

การดูแลรักษา

แสง
ชอบแสงแดดจัด หรือกลางแจ้ง
น้ำ
ต้องการปริมาณน้ำปานกลาง ควรให้น้ำ 3-5 วัน/ครั้ง
ดิน
ดินร่วนซุย ความชุ่มชื้นสม่ำเสมอ
ปุ๋ย
ควรใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก อัตรา 0.5-1 กิโลกรัม/ต้น ใส่ปีละ 4-6 ครั้ง หรือใส่ปุ๋ยวิทยาศาสตร์ สูตร 15-15-15 อัตรา 200-300 กรัม/ต้น ใส่ปีละ 4-6 ครั้ง
การขยายพันธุ์
ปักชำ ตอน การเสียบยอด
โรคและแมลง
ไม่ค่อยมีปัญหาในเรื่องโรค ส่วนแมลงจะมีเพลี้ยรบกวนบ้างในบางครั้ง ควรระวังอย่าให้น้ำขังแฉะเพราะจะทำให้รากเน่า
การป้องกัน
ใช้ยาฉีดพ่นโดยใช้ไดอาซินอน ตามที่ระบุไว้ในฉลากยา